ਭਾਰਤ ਦੇ 10 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜੋ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਦੇਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ
1 . ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ , ਦਿੱਲੀ ( Gurudwara Bangla Sahib , Delhi )
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੀ , ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰੁਦਵਾਰੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ . ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਜੈਸਿੰਘਪੁਰਾ ਪੈਲੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ , ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ .
2 . ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ , ਪੰਜਾਬ ( Gurdwara Sri Kesgarh Sahib , Punjab )
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ , ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ,ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ
9ਵੇਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ . ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਖਾਸ 5 ਤਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ .
ਇਸ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਗੁਰੁਦਵਾਰੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ .
3 . ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਨੀਕਰਨ ਸਾਹਿਬ , ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ( Gurudwara Manikaran Sahib , Himachal Pradesh )
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਨੀਕਰਨ ਸਾਹਿਬ ਮਨਾਲੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਦਾ ਨਜਾਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਸੀ .
ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਿਸ ਪੁਲ ਉੱਤੇ ਬਣਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ,
ਉਸੀ ਪੁਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਿਰ ਹੈ . ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ .
4 . ਤਖ਼ਤ ਸ਼੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ , ਪੰਜਾਬ ( Takht Shri Damdama Sahib , Punjab )
ਦਮਦਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ‘ਸਵਾਸ ਜਾਂ ਆਰਾਮ ਸਥਾਨ’ ਹੁੰਦਾ ਹੈ . ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਤਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ . ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡੇ ਤੋਂ 28 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਦੱਖਣ – ਪੂਰਬ ਦੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬ੍ਹੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ . ਮੁਗਲ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਰੁਕੇ ਸਨ . ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ‘ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਾਸ਼ੀ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ .
5 .ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ , ਪੰਜਾਬ (Fatehgarh Sahib , Punjab)
ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਸਾਲ 1704 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਜੀਰ ਖਾਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਚਿਨਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ . ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ .
6. ਸੀਸ ਗੰਜ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਦਿੱਲੀ (Gurudwara Sis Ganj Sahib, Dehli)
ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ. ਇਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ. ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜੇਬ ਦੇ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ. ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸਾਲ 1930 ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕ ਦਰਖਤ ਦਾ ਤਣਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨੀਚੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
7. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (Gurudwara Paonta Sahib, Himachal Pradesh)
ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ. ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ. ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਇਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਲੋਂ ਵਰਤੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪੈਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ.
8. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ , ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ (Gurudwara Hazur Sahib , Maharashtra)
ਸ਼੍ਰੀ ਹਜੂਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਤਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ. ਇਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਂਦੇੜ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਹੈ. ਇਸ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨੂੰ ‘ਸੱਚ ਖੰਡ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਅੰਗੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1708 ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ 1832-1837 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ.
9. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ, ਉਤਰਾਖੰਡ (Gurudwara Shri Hemkunt Sahib, Uttarakhand)
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਹੈ. ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 4000 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਹੈ. ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਕਾਰਨ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤਕ ਇਹ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਵਸਤੂ ਕਲਾ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ.
10. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਾਹਿਬ , ਪੰਜਾਬ (ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ)
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ. ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਢੱਕਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.
Waheguru Ji